Kandidaten of niet?

Een poosje geleden viel de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen weer in de bus. 

Zoals altijd: een rij namen van vrouwen en mannen die graag raadslid willen worden. Vergeleken met de lijsten voor de landelijke verkiezingen is die van Amstelveen overzichtelijk. Dat is ook wel eens prettig.

Wie raadslid wil worden, moet aan een paar duidelijke wettelijke eisen voldoen. De belangrijkste: je moet in de gemeente wonen. Met andere woorden: je moet ingezetene zijn.

Al is er wel een uitzondering. Wie nog niet in de gemeente woont, maar dat wel van plan is, mag toch op de lijst staan. Daarvoor moet je een verklaring ondertekenen dat je je hier zult vestigen. Dat is geen vrijblijvende belofte. Na de verkiezingen worden de geloofsbrieven onderzocht. En als je dan nog steeds niet als inwoner staat ingeschreven, gaat het raadslidmaatschap simpelweg niet door.

Je zou dus denken: niets aan de hand.

Maar helemaal geruststellend is het toch niet.

In Amstelveen staan namelijk vier personen op drie kandidatenlijsten die geen ingezetene zijn. Woensdag kan iedereen op hen stemmen. Meestal staan ze onderaan de lijst – als zogeheten lijstduwer – al staat er soms ook iemand wat hoger.

Partijen rekenen er doorgaans op dat zulke kandidaten toch niet gekozen worden. Maar lijstduwers zijn vaak bekende namen, en bekende namen trekken stemmen. Dat roept een eenvoudige vraag op: zouden al die stemmen ook zijn uitgebracht als die bekende persoon níet op de lijst had gestaan?

Waarschijnlijk niet.

En daarmee wordt het een merkwaardige constructie. Kiezers stemmen op iemand die misschien helemaal geen inwoner is – en mogelijk ook nooit van plan is dat te worden. Of die echt bereid is te verhuizen, weten we immers niet. Dat blijft achter de schermen van de partij.

Het mag volgens de regels. Maar dat maakt het nog niet vanzelfsprekend een goede gewoonte.

Misschien is het daarom wel zo eerlijk en duidelijk als politieke partijen bij het samenstellen van hun kandidatenlijsten één simpele regel hanteren: zet er alleen mensen op die ook echt in de gemeente wonen.

Wat vind jij?

Foto: Pixabay