Breng de hypernerveuze samenleving tot rust

Onze mentale gezondheid kraakt. Volgens de Raad voor Volksgezondheid & Samenleving (RVS) leven we in een hypernerveuze samenleving – een samenleving waarin prestatiedruk, versnelling en individualisme zijn doorgeslagen. Het resultaat: meer stress, meer burn-outs, en meer jongeren en ouderen die worstelen met mentale klachten. De Raad pleit voor een sociaal-culturele verandering: meer verbinding, meer ruimte voor verschillen en meer vertraging.

📊 Waar gaat het mis?

De RVS ziet drie ontwikkelingen die samen zorgen voor een samenleving die op scherp staat:

1. Geïnstitutionaliseerd individualisme
   Beleidskeuzes en systemen leggen de verantwoordelijkheid vooral bij het individu: jij moet weerbaar zijn, jij moet het oplossen. Dat kan verlammend werken en vergroot de druk.
2. De zelfsturende prestatiesamenleving
   We moeten alles uit het leven halen – carrière, gezin, sociale status – en als dat niet lukt, voelen we ons schuldig.
3. Belemmerende versnelling
   Alles moet sneller: werk, school, bezorgingen, sociale media. Het tempo wordt de norm en wie het niet bijhoudt, voelt zich tekortschieten.

Samen leiden deze trends tot een samenleving die te weinig ruimte biedt om te ademen. De wachtlijsten in de GGZ lopen vol en mensen voelen zich eenzaam, opgejaagd of uitgeput.

🌱 Wat stelt de RVS voor?

De Raad pleit voor een fundamentele cultuurverandering. Niet alleen individuele trainingen of therapieën, maar de samenleving zelf moet veranderen.

De kernwaarden:

• Verbinding: ruimte maken voor écht contact, zonder dat dit alleen wordt ingezet om kosten te besparen of prestaties te verbeteren.
• Verscheidenheid: een systeem creëren dat mensen accepteert zoals ze zijn, met verschillende talenten en tempo’s.
• Vertraging: ruimte maken voor lege tijd – ook op school en werk – waarin niets hoeft. Dit is geen luxe, maar een voorwaarde voor creativiteit, herstel en zinvol contact.

🧭 Vijf aanknopingspunten van de RVS

De Raad doet vijf aanbevelingen, waarvan er meerdere direct toepasbaar zijn (ook in Amstelveen):

1. Begin nu met sociaal-culturele verandering – iedere buurt, school en organisatie kan kleine stappen zetten.
2. Erken onzekerheid – niemand weet precies hoe een ontspannen samenleving eruitziet. Experimenteer en leer samen.
3. Maak landelijke kaders – en vertaal die naar lokaal beleid, zodat verbinding, verscheidenheid en vertraging structureel worden ingebouwd.
4. Pak lokaal de ruimte – geef scholen, buurthuizen en sportclubs de kans om al rust en ontmoeting te faciliteren.
5. Ontwikkel expliciet beleid voor mentale volksgezondheid – neem mentale gezondheid op in gemeentelijke plannen.

💡 Wat kunnen wij in Amstelveen doen?

Voor inwoners

• Plan lege tijd: een middag zonder agenda of scherm.
• Versterk verbinding: nodig buren uit voor koffie of ga samen wandelen.
• Wees mild voor jezelf: niet alles hoeft sneller, beter of perfect.

Voor scholen en ouders

• Verminder prestatiedruk: geef ruimte voor spel, creativiteit en fouten maken.
• Creëer rustmomenten: stille zones en lummeltijd in het lesrooster.

Voor werkgevers

• Maak welzijn een prioriteit: stimuleer pauzes en flexibele werktijden.
• Waardeer verschillen: niet iedereen hoeft op dezelfde manier te presteren.

Voor de gemeente

• Investeer in ontmoetingsplekken: buurthuizen, parken en culturele initiatieven.
• Experimenteer met vertraging: bijvoorbeeld een ‘ontprikkeldag’ of autoluwe zondagen.

🚦 Waarom dit nú belangrijk is

De RVS waarschuwt dat we afstevenen op een mentale volksgezondheidscrisis. De omslag naar een meer ontspannen samenleving vraagt lef en samenwerking van iedereen: overheid, organisaties én burgers.

📖 Het volledige advies lezen? [Link https://adviezen.raadrvs.nl/op...)