Nieuwe gemeenteraad treedt aan

Je zou het niet kunnen bedenken, maar het is echt zo: woensdag 1 april wordt de nieuwe gemeenteraad geïnstalleerd. We melden dit natuurlijk met een knipoog, want het is geen grap!

Alle raadsleden leggen tijdens de installatie een eed of gelofte af. Daarna volgt een zgn. “duiding van de verkiezingsuitslag”. Daarin praten de fracties over hun visie van de verkiezingsuitslag en de coalitieverkenning de afgelopen week.

Van die verkenning is – voorzover ons bekend – niets uitgelekt. Het wordt dus best wat spannend hoe verkenner Carolien Gehrels heeft ervaren en met welke adviezen ze komt.

Een voorproefje

Welke combinatie ook wordt onderzocht, men zal mikken op een stabiele meerderheid in de gemeenteraad. Als je naar de mogelijkheden kijkt dan springen er twee serieuze routes af:

Een brede middencoalitie rond GroenLinks/PvdA (nu PRO), VVD en D66. En een alternatief blok van VVD, D66 en Actief voor Amstelveen.

Beide varianten kunnen rekenen op een comfortabele meerderheid. Ten minste als je alleen kijkt naar het aantal zetels. Want het gaat natuurlijk niet alleen om kan het? Maar ook om werkt het? En daarbij spelen bij elke partij pijnpunten.

Pijnpunten?

PRO: wil het initiatief verzilveren en bestuurlijke verantwoordelijkheid nemen. Pijnpunt is dat de samenwerking met VVD om forse concessies op thema’s als wonen, duurzaamheid en sociaal beleid vraagt. Te veel water bij de wijn kan intern schuren.

VVD: zoekt stabiliteit en bestuurlijke continuïteit. Pijnpunt: het instappen in een samenwerking met PRO is toch wel politiek gevoelig gezien de eerdere moeizame verhouding met het voormalige GroenLinks.

D66: bevindt zich in een luxe positie als spil. Pijnpunt: ze moet kiezen tussen inhoud - dichter bij PRO en bestuurlijke logica - goede samenwerking met VVD). Ook hier kan het gaan schuren als een middenpositie teveel in beeld komt.

Actief voor Amstelveen: De winnaar die, gelet op de verkiezingsuitslag, recht van spreken wenst. Pijnpunt: men wil invloed en zichtbaarheid. Buiten het college blijven na winst is moeilijk uit te leggen. Maar deelname vraagt ook compromissen die hun profiel kunnen afzwakken.

Optelsom

De combinatie VVD–D66–Actief voor Amstelveen lijkt bestuurlijk logisch, maar inhoudelijk zitten daar forse verschillen, vooral tussen D66 en AVA. Dat maakt zo’n coalitie niet onmogelijk, maar wel kwetsbaar.

De andere combinatie: PRO–VVD–D66 heeft inhoudelijk op onderdelen meer overlap, maar loopt een risico in verband met de vertrouwensvraag. Politiek geheugen speelt soms een grotere rol dan programma’s.

De doorslaggevende factor

Uiteindelijk komt de keuze neer op de afweging

• Kiest men voor politieke logica (vertrouwde samenwerking VVD–D66 uitbreiden)?
• Of voor bestuurlijke breedte (PRO erbij voor een ruim middenblok)?

En precies daar ligt de sleutel opnieuw bij D66. Niet omdat zij de grootste zijn, maar omdat zij de enige partij zijn die beide richtingen geloofwaardig kan maken of breken.

We zullen woensdagavond wel horen welke kant het opgaat!

Foto: pixabay