CdK Arthur van Dijk: “We moeten ervoor waken dat we het abnormale normaal gaan vinden”

De waarschuwing van Commissaris van de Koning Arthur van Dijk over de kwetsbaarheid van bestuurders klinkt misschien abstract, maar raakt ook Amstelveen. In zijn jaarverslag 2025 en een dubbelinterview met burgemeester Femke Halsema schetst Van Dijk een zorgelijk beeld van een openbaar bestuur dat steeds vaker onder druk staat – van buiten én van binnen

Van Dijk vertelt dat hij bijna ieder weekend wordt gebeld door burgemeesters die te maken krijgen met demonstraties, intimidatie of bedreigingen. Vooral maatschappelijke thema’s zoals asiel en opvang zorgen voor spanningen die zich steeds vaker richten op individuele bestuurders. “We moeten ervoor waken dat we het abnormale normaal gaan vinden,” aldus de commissaris. Volgens hem is de overheid te lang naïef geweest over hoe snel verharding kan toeslaan.

Die ontwikkeling is ook herkenbaar op lokaal niveau. Bestuurders in gemeenten als Amstelveen staan dicht bij inwoners en zijn daardoor zichtbaar en aanspreekbaar – een kracht van de lokale democratie, maar tegelijk ook een kwetsbaarheid. Raadsleden, wethouders en burgemeesters krijgen steeds vaker te maken met felle reacties, zowel online als tijdens bijeenkomsten in de stad.

In het interview vertelt burgemeester Femke Halsema hoe zij persoonlijk omgaat met bedreigingen. In plaats van afstand te creëren, zoekt zij vaak het directe gesprek. Bedreigers worden uitgenodigd op het stadhuis of het politiebureau. “Dan schrikken ze dat er opeens een mens tegenover ze zit die de bedreigingen niet zo leuk vindt,” zegt ze. Die menselijke confrontatie werkt vaak ontwapenend. “Vaak beginnen zij dan ineens te huilen. En dan ben ik mijn angst meteen kwijt.”

Het gesprek tussen Van Dijk en Halsema laat zien hoe belangrijk menselijkheid, nabijheid en vertrouwen zijn in het bestuur. Dat geldt niet alleen richting inwoners, maar ook tussen overheden onderling. Beiden beschrijven hoe zij hebben geïnvesteerd in het herstellen van de eerder ‘onderkoelde relatie’ tussen de provincie Noord-Holland en de gemeente Amsterdam. “Door in elkaar te investeren hebben we dat gerepareerd,” zegt Van Dijk.

Ook voor gemeenten in de regio, waaronder Amstelveen, is die samenwerking van belang. Besluiten over woningbouw, bereikbaarheid, veiligheid en opvang van vluchtelingen stoppen niet bij gemeentegrenzen. Tegelijkertijd komt de uitvoering vaak neer op lokaal bestuur, dat het gesprek moet voeren met inwoners – soms onder grote spanning.

Het jaarverslag 2025 van de commissaris van de Koning biedt met verhalen, foto’s en video’s een persoonlijke inkijk in dat bestuurlijke krachtenveld. Opvallend is dat ook andere betrokkenen aan het woord komen, zoals bestuurders en procesregisseurs die dagelijks werken aan regionale samenwerking.

De rode draad is duidelijk: het openbaar bestuur staat onder druk, maar mag niet verharden of verhullen. Juist in gemeenten als Amstelveen, waar bestuurders letterlijk en figuurlijk dichtbij zijn, is het belangrijk om alert te blijven. Niet alleen om hen te beschermen, maar ook om het open gesprek mogelijk te houden.

Want als intimidatie en bedreiging normaal worden, raakt dat niet alleen bestuurders – maar de lokale democratie zelf.

Persbericht provincie: https://www.noord-holland.nl/A...

Foto provincie