Schiphol & gezondheid: waar trekken de lijsttrekkers de grens?

De komende weken gaan de elf lijsttrekkers met hun partijgenoten op stap in Amstelveen of gaan het debat aan, op podia in de stad en in uitzendingen van 1Amstelveen. In die debatten draait het om keuzes voor de toekomst van onze gemeente. Maar minstens zo relevant is de vraag: welke partijen kunnen en willen straks samen besturen? Krijgen we opnieuw een college van VVD, PvdA en D66, of dwingen inhoudelijke verschillen tot nieuwe coalities?

Om kiezers meer houvast te geven dan debatfragmenten en oneliners, heeft MijnAmstelveen zes inhoudelijke vragen voorgelegd aan alle lijsttrekkers in de gemeenteraad. Vragen over thema’s die Amstelveners dagelijks raken en die onvermijdelijk terugkomen in een collegeakkoord. In de afgelopen weken publiceerden wij de antwoorden integraal. De komende veertien dagen lichten wij elke vraag afzonderlijk uit, zodat zichtbaar wordt waar partijen elkaar kunnen vinden — en waar samenwerking schuurt.

We starten met een dossier dat al jaren zwaar weegt in de Amstelveense politiek: Schiphol en gezondheid. Geluidsoverlast, luchtvervuiling en zorgen over slaap, stress en longgezondheid spelen al decennia en raken vrijwel iedere Amstelvener. MijnAmstelveen vroeg de lijsttrekkers daarom of zij kiezen voor groei, krimp of begrenzing van Schiphol, welke maatregelen zij noodzakelijk achten om gezondheidsrisico’s te beperken en waar voor hen de harde grens ligt wanneer economische belangen botsen met gezondheid en leefomgeving.

De antwoorden laten duidelijke politieke keuzes zien. Partijen als D66, GroenLinks-PvdA, SP, ChristenUnie, Goed voor Amstelveen, 50PLUS en Burgerbelangen Amstelveen stellen expliciet dat de grenzen van Schiphol zijn bereikt. Zij pleiten voor krimp of een harde begrenzing van het aantal vluchten, het sterk terugdringen – tot zelfs beëindigen – van nachtvluchten en het centraal stellen van gezondheid als niet-onderhandelbaar uitgangspunt. Burgerbelangen Amstelveen koppelt die grens concreet aan het huidige plafond van 478.000 vliegbewegingen, zet zwaar in op continu meten van geluid en luchtkwaliteit en ziet een betere treinverbinding als alternatief om het aantal vluchten terug te dringen.

Andere partijen kiezen een meer balancerende benadering. De VVD onderstreept het economische belang van Schiphol en de werkgelegenheid voor Amstelveners, maar wil de overlast beperken door schonere en stillere vliegtuigen, betere meetgegevens en een realistische stop op nachtvluchten. Actief voor Amstelveen en het CDA leggen de nadruk op naleving van bestaande regels, bescherming van werkgelegenheid en het verminderen van nachtelijke overlast, onder meer via alternatieven zoals Lelystad Airport.

Forum voor Democratie wijkt duidelijk af van de rest: deze partij blijft voorstander van groei van Schiphol en ziet technologische innovatie als dé oplossing om gezondheidsschade en overlast te beperken, waarbij het economische belang van de luchthaven zwaar weegt.

Opvallend is dat vrijwel alle partijen – ongeacht hun standpunt over groei of krimp – het eens zijn over één punt: meten is weten. Transparante, onafhankelijke metingen van geluid, luchtkwaliteit en (ultra)fijnstof worden breed gezien als noodzakelijk om inwoners serieus te beschermen en Schiphol effectief aan te spreken op zijn verantwoordelijkheid.

Hieronder leest u per partij het integrale antwoord van de lijsttrekker op de Schipholvraag.

Reactie VVD Amstelveen
Evenwicht! De VVD erkent het economische belang van Schiphol, maar stelt dat er grenzen zijn aan de overlast voor omwonenden. Amstelveen is een gezonde gemeente, Daarom pleit de partij voor een realistische stop op nachtvluchten om zo de gezondheid van Amstelveners beter te beschermen. Ook wil de VVD dat luchtvaart schoner en stiller wordt, onder meer door strengere eisen en het stimuleren van moderne vliegtuigen. Schiphol is daar al mee aan de slag. Schiphol moet verder bijdragen aan de leefbaarheid in Amstelveen via compensatie en investeringen uit het Schipholfonds. Betere meetgegevens over geluid en luchtkwaliteit zijn noodzakelijk om realistische keuzes te maken die zowel leefomgeving als economie beschermen. Meten, niet berekenen en geloven. De VVD kiest voor een gebalanceerde koers: behoud van een sterke internationale luchthaven, met werkgelegenheid voor de Amstelvener maar niet ten koste van gezondheid en rust.

Reactie D66 Amstelveen
Zolang Schiphol niet kan aantonen dat geluidsoverlast, luchtvervuiling en gezondheidsschade daadwerkelijk afnemen, is volgens D66 krimp noodzakelijk. D66 staat positief tegenover een nachtsluiting van Schiphol , omdat onze inwoners recht hebben op een goede nachtrust. Tegelijkertijd vinden wij het belangrijk dat deze maatregel niet leidt tot extra overlast op secundaire banen, zoals de Buitenveldertbaan, als gevolg van het verplaatsen van vluchten. In totaal pleiten wij j voor een fors lager aantal vluchten, strikte handhaving van geluids- en milieunormen en het daadwerkelijk terugdringen van nachtvluchten.

Concreet zetten wij in op:

· Strikte handhaving op basis van metingen, niet op rekenmodellen of gemiddelden

· Geen nachtvluchten en duidelijke piekgrenzen voor geluid

· Verbetering van luchtkwaliteit en monitoring van bodem- en watervervuiling

· Investeringen in stillere en schonere luchtvaart, waarbij gezondheidswinst aantoonbaar moet zijn

Schiphol is economisch belangrijk, maar voor D66 is de grens helder: economische belangen mogen nooit zwaarder wegen dan de gezondheid van inwoners. Als overleg met het Rijk onvoldoende oplevert, sluiten wij juridische stappen niet uit om Amstelveners te beschermen. D66 kiest dus voor duidelijkheid: geen groei om de groei, maar een luchthaven die past binnen harde grenzen voor gezondheid, natuur en leefomgeving.

Reactie Burgerbelangen Amstelveen
bbA pleit voor een evenwicht tussen economische waarde en leefbaarheid, waarbij de gezondheid en woonkwaliteit van Amstelveners centraal staan. Burgerbelangen Amstelveen zet in op sterke vermindering van, tot geen nachtvluchten en vindt dat verdere uitbreiding van Schiphol voorbij 478.000 vluchten onverantwoord is vanwege de negatieve effecten op de leefomgeving en gezondheid van onze inwoners. bbA is mede-initiator van het continu meten van de luchtkwaliteit en het geluid, zodat Amstelveen met meer onderbouwing druk kan zetten op Schiphol en ziet ook kansen in betere treinverbindingen zodat vliegbewegingen afnemen en de impact op omwonenden en milieu vermindert.

Dit houdt in dat bbA geen ongebreidelde groei van het vliegveld steunt en wil dat de volksgezondheid van de Amstelveners een harde grens is bij keuzes rond Schiphol.

Reactie PVDA/Groenlinks Amstelveen
De leefbaarheid van Amstelveen staat onder druk door Schiphol. Voor GroenLinks-PvdA staat de gezondheid van inwoners voorop: rust, schone lucht en een gezonde nachtrust hebben altijd prioriteit boven economische belangen van de luchtvaart. Daarom zijn wij voor verdere beperking van de hubfunctie van Schiphol: nachtvluchten moeten worden beëindigd, het aantal vliegbewegingen fors teruggebracht en structurele overschrijding van geluids- en milieunormen gestopt.

Voor ons ligt de grens daar waar economische belangen de gezondheid en leefomgeving van inwoners aantasten; de kwaliteit van leven van Amstelveners gaat altijd voor.

Reactie Actief voor Amstelveen:
Natuurlijk moet de overlast omlaag en Schiphol heeft zich dan ook aan de huidige wettelijke kaders te houden. Gaat ook gebeuren met de opening van vliegveld Lelystad. Schiphol heeft ook een grote economische waarde voor Amstelveen, er werken ruim 10.000 Amstelveners op Schiphol, dus daar hebben wij ook een verantwoordelijkheid. Er zou hiervoor meer isolatie subsidie beschikbaar moeten komen van de overheid.

Reactie Goed voor Amstelveen
Wij zijn voor krimp van Schiphol en verplaatsing van de korte vluchten/hub functie naar Lelystad. Met de raad hebben wij de strategische position paper van Schiphol gemaakt. Wij zijn dus voor schonere vliegtuigen en dat betekent ook dat stillere vliegtuigen niet betekent dat ze schoner zijn. Goed voor Amstelveen wil wel aangeven dat Amstelveen nog steeds te weinig invloed heeft op de ontwikkeling van Schiphol en de strategie van Schiphol.

Met name de overbezette Buitenveldertbaan, helemaal als je 08.00 in het bos wandelt en om de minuut er een vliegtuig komt met een hoop lawaai en laagvliegend, ben je bewust van de enorme aanslag die het heeft op mens en natuur. Wij zijn voor een stop op niet noodzakelijke nachtvluchten. Ook wij zien het dilemma van economie en de enorme aanslag op onze gezondheid van Schiphol en ook Tata Steel. In de toekomst hopen wij dat, wanneer het mogelijk is, Schiphol krimpt .

Reactie SP Amstelveen
De SP is voor krimp van Schiphol. Alleen krimp zorgt voor echte afname van de vervuiling waaronder (ultra) fijnstof. Veel Amstelveners werken op Schiphol, de SP heeft ook voor die Amstelveners steun gevraagd, helaas is dat door de meeste andere partijen niet met daden ondersteunt.

De SP heeft zich recent nog hard gemaakt voor een strakkere inzet op beëindiging nachtvluchten.

Het is belangrijk dat mensen kunnen eten en drinken, een dak boven hun hoofd hebben, een zinvolle dagbesteding hebben, elkaar kunnen ontmoeten en op tijd kunnen ontspannen en recreëren. Economische belangen zouden daar te allen tijde aan ondergeschikt moeten zijn. Ze leveren sommige mensen veel geld op maar wat dragen zaken als overmatige vaak onnodige vliegbewegingen, energieslurpende datacenters of de zoveelste overgaande hype op internet nu daadwerkelijk bij aan een beter leven voor de mensen? Er wordt teveel waarde gehecht aan ‘economische belangen’ die voor de meeste mensen geen toegvoegde waarde zijn op het levensgeluk.

Reactie CDA Amstelveen
We willen ons sterk maken voor het stoppen met nachtvluchten, 23.00 – 7.00 uur

Reactie 50PLUS Amstelveen
Voor 50PLUS Amstelveen staat gezondheid op 1! Wij zijn dan ook geen voorstander van groei. Het openen van airport Lelystad kan helpen om de lasten (en lusten) eerlijker te verdelen. De overlast moet omlaag, en de gemeente moet meer controle krijgen over metingen en handhaving. Zonder nadere uitwerking van de effecten is echter een standpunt innemen zoals bijvoorbeeld het stopzetten van nachtvluchten eerlijk gezegd lastig. Wat als een verschuiving van tijden en banen tot extra overlast leidt op een ander tijdstip met nog grotere schadelijke gevolgen voor Amstelveen?

Er moet zeker iets gebeuren. Om te beginnen met eerlijke communicatie en het verbieden van de meest lawaaiige en vervuilende toestellen. Dit is dus een onderwerp dat breder door meerdere instanties moet worden bekeken.

Reactie ChristenUnie Amstelveen
Over Schiphol wil ik duidelijk zijn: het moet krimpen. Niet omdat internationale bereikbaarheid onbelangrijk is, maar omdat die bereikbaarheid geen megahub vraagt waarin honderdduizenden mensen overstappen die hier niet eens hoeven te zijn. Nederland functioneert prima met minder vluchten. Alles daarboven dient vooral private belangen, terwijl de rekening hier wordt neergelegd.

In Amstelveen zien we wat die groei betekent. Meer geluid, meer uitstoot, meer druk op ruimte die we ook nodig hebben om te wonen, te spelen en tot rust te komen. Onderzoeken laten al jaren zien dat mensen hier slechter slapen, vaker gezondheidsklachten hebben en meer medicatie gebruiken. Dat raakt niet een abstracte groep, maar voornamelijk kinderen en ouderen.

Wat mij raakt, is hoe normaal dit is geworden. Hoe inwoners zich aanpassen aan iets wat eigenlijk niet normaal is. Ramen blijven dicht, gesprekken worden onderbroken door overvliegende vliegtuigen, buiten zijn voelt minder vanzelfsprekend, puffers voor de kinderen. Sommigen besluiten te verhuizen, anderen leggen zich erbij neer. En wie zijn zorgen uitspreekt, krijgt soms te horen dat hij overdrijft. Alsof het probleem niet bestaat omdat een ander er minder last van zegt te hebben.

Te lang is vastgehouden aan het idee dat groei van luchtvaart vanzelf wel stiller en schoner zou worden. Maar in de praktijk stapelen de lasten zich op. Marketing, lobby en juridische slagkracht bepalen het verhaal, terwijl inwoners steeds verder uit beeld raken. Dat schuurt met alles waar ik voor sta. Een overheid hoort niet vooral te luisteren naar wie het hardst roept of het beste is georganiseerd, maar naar wat nodig is om mensen gezond en veilig te laten leven.

Daarom vind ik dat Amstelveen zelf scherper positie moet kiezen. Niet alleen reageren op plannen van Schiphol, maar een eigen, heldere koers hebben. Met gezondheid, leefbaarheid en woningnood als uitgangspunt, met duidelijke grenzen aan wat acceptabel is en met de bereidheid om door te zetten als afspraken niet worden nagekomen. Dat betekent ook dat juridische stappen geen taboe zijn en dat we samen optrekken met andere gemeenten en met onze inwoners. Binnen ChristenUnie provinciaal en landelijk kan ik dit dossier goed agenderen en krijg ik steeds meer weerklank.

Onze grens ligt daar waar economische belangen vragen om structurele offers van gezondheid, leefomgeving en de toekomst van kinderen. Dan is een morele keuze. Niet alles wat kan, mag. En niet alles wat winst oplevert, is goed. In het Schipholdossier kies ik voor de mens, voor de leefomgeving en voor de lange termijn.

Reactie Forum voor Democratie
Schiphol staat garant voor de werkgelegenheid van veel Amstelveense inwoners. Wij zijn voor groei, mits dat slim is en met respect voor de omgeving. De oplossing ligt in de techniek: stillere en schonere vliegtuigen, die daardoor dus ook veel minder schadelijkzijn voor de gezondheid. Schiphol is voor de Nederlandse economie van cruciaal belang.

Foto Pixabay