Moeder met Kind

Daar zit ze, de jonge moeder, met haar kindje op schoot, in de Populierenlaan, in het parkje vóór de seniorenwoningen van het Huis aan de Poel. Voorzichtig kom ik dichterbij. Ik wil de senioren, maar ook de jonge moeder en het kindje niet storen.

Ik kijk hoe de moeder zit. Ze leunt iets naar achteren en steunt met haar linkerhand achter haar rug op de sokkel. Haar rechterhand heeft ze losjes op haar schoot, haar hand verdwijnt onder haar kindje. Haar benen steken ver naar voren en ze heeft haar rechterbeen over haar linkerbeen geslagen. Op de knie van dat rechterbeen zit het kindje, een beetje dubbelgevouwen. Het kindje speelt geconcentreerd met zijn handjes.

Het lijkt me een ongemakkelijke houding. Bovendien best ook wel een gevaarlijke houding. De moeder houdt het kind niet vast, het kindje kan zó van haar knie aftuimelen. Zou hier een moeder met kind model voor hebben gezeten, toen kunstenaar Hans Bayens het beeld in 1965 maakte? Ik besluit om eens aan Lisa, een jonge moeder, te vragen om zo te gaan zitten met haar dochtertje Nienke van anderhalf. Als Lisa het later, met behulp van de foto’s die ik gemaakt heb, probeert, houdt ze het precies drie seconden vol. Dan dreigt Nienke van haar knie af te glijden en grijpt Lisa haar vast. ‘Nee’, zegt Lisa, ‘dat kan ik niet. En je maakt mij niet wijs dat moeders dat in 1965 wel konden!’

Ik ga terug naar het beeld. Ik vermoed dat Hans Bayens als model alleen de moeder gehad heeft en dat hij later zelf het kindje ‘op de moeder gemonteerd’ heeft. Ik zie dat het kindje een meisje is, want ze heeft lang haar in een staartje. Dat hadden jongetjes in 1965 niet. De moeder kijkt vertederd, ook een tikkeltje verwonderd naar haar meisje. Het meisje kijkt alleen naar haar handjes. Zo zitten ze daar, een moeder die toeziet hoe haar dochtertje haar handjes verkent. Later zal dochterlief de wereld verkennen en moeder niet meer nodig hebben. Misschien is dat het wel wat Hans Bayens heeft willen vastleggen: het wankele evenwicht tussen moeder en dochter, het moment waarop ze nog bij elkaar horen. Heel even maar. Dan tuimelt dochter de wereld in.

Moeder met Kind is, net als Schaftende Arbeiders, een beeld van Hans Bayens (1924 – 2003). Ook dit beeld is eigendom van de gemeente Amstelveen en destijds aangekocht vanuit de zogenaamde 2% regeling.

Karin de Koning