Droogte zet vlinders en libellen onder druk

De aanhoudende droogte laat zich steeds sterker voelen in de Nederlandse natuur. Vooral op heidevelden en kalkgraslanden worden de gevolgen zichtbaar: waar sommige vlinders profiteren van warm weer, raken andere soorten juist in de knel. Onderzoeker Michiel Wallis de Vries van De Vlinderstichting noemt het “een gemengd verhaal” — elke soort reageert anders op hitte en droogte.

Vlinders zoeken naar voedsel

Voorjaarsvlinders vinden nog wel nectar, maar hun rupsen hebben vers groen nodig. Door droogte groeien planten slecht of verdrogen ze. De heivlinder verlaat daardoor soms de heide en zoekt voedsel in tuinen. Dat lijkt gunstig, maar rupsen kunnen op een vlinderstruik niet overleven: zij zijn afhankelijk van heidegrassen.

De kommavlinder, een echte zomersoort met slechts één generatie per jaar, is extra kwetsbaar. Verdroogde bloemen betekenen dat een hele generatie kan mislukken.

Warmte kent ook winnaars

Niet alle soorten lijden onder de droogte. De koninginnenpage, kleine parelmoervlinder en gamma‑uil worden juist vaker gezien. Warmte biedt kansen, maar dezelfde omstandigheden kunnen voor andere soorten desastreus uitpakken.

Grote verschillen in Nederland

De droogte treft het land ongelijk. In Brabant en Limburg is de natuur op veel plekken verschroeid, terwijl het noorden dankzij buien en lagere temperaturen beter uit de strijd komt. Die regionale verschillen bepalen hoeveel voedsel rupsen vinden en hoe goed vlinders zich kunnen voortplanten.

 Libellen extra kwetsbaar

Libellen zijn nog gevoeliger voor droogte. Hun larven leven onder water, maar vennen en poelen vallen nu vaker droog of warmen sterk op. Daardoor daalt het zuurstofgehalte en kunnen larven sterven. De zwarte heidelibel is een van de soorten die hierdoor sterk achteruitgaat en in Europa nog maar op enkele noordelijke plekken goed voorkomt.

Een beetje regen helpt

Zo’n 15 millimeter regen kan al genoeg zijn om bloemen opnieuw te laten bloeien en voedselplanten te laten herstellen. Maar als droge periodes vaker en langer voorkomen, verdwijnen uiteindelijk niet alleen planten, maar ook de vlinders en libellen die ervan afhankelijk zijn.

Wat kun je zelf doen?

Met biologische planten ondersteun je vlinders, bijen en andere insecten in je eigen tuin. Biologisch gekweekte planten zijn vrij van kunstmest en chemische bestrijdingsmiddelen en daarmee veilig voor bestuivers.

Meer lezen

Bron: Vlinderstichting

Eigen foto