Hang morgen de vlag tegen vliegtuigoverlast uit: Amstelveen vraagt om stilte

Op de Dag van de Stilte 25 oktober kunnen bewoners elkaar stimuleren om de vlag tegen vliegtuigoverlast op te hangen. Een zichtbaar signaal voor meer rust en nachtrust, terwijl de nieuwe regels voor Schiphol nog vragen oproepen.

Nieuwe vliegregels zijn ondertekend, maar bewoners blijven met vragen zitten. Een vlag tegen vliegtuigoverlast moet op de Dag van de Stilte een duidelijk signaal afgeven.

Schiphol wil vooruit, het kabinet wil duidelijkheid over het aantal vluchten en omwonenden willen vooral rust. Die belangen kwamen deze week opnieuw tegenover elkaar te staan. Terwijl minister Karremans vrijdag op Schiphol het nieuwe luchthavenverkeerbesluit ondertekende, presenteerden bewoners in Amstelveen een vlag tegen vliegtuigoverlast. Twee gebeurtenissen op korte afstand van elkaar, maar met een heel verschillende boodschap.

De ondertekening moet volgens de minister een einde maken aan jarenlange onzekerheid over de toekomst van Schiphol. Voor omwonenden is daarmee echter nog niet duidelijk hoeveel rust de nieuwe regels hun daadwerkelijk opleveren.

In Villa Randwijck overhandigde SWAB-voorzitter Daan de la Parra de eerste vlag aan wethouder Lennart de Looze. De vlag toont een vliegtuig boven een woning, met een rode streep erdoorheen. Geen oproep om alle vliegtuigen aan de grond te houden, aldus de bewonersvereniging, maar een protest tegen de overlast die de luchtvaart volgens hen veroorzaakt. Vooral de verstoring van de nachtrust zit bewoners dwars.

Minder vluchten, maar hoeveel minder overlast?

Het nieuwe luchthavenverkeerbesluit begrenst het aantal vliegbewegingen aanvankelijk op 478.000 per jaar. Op termijn kan dat aantal onder voorwaarden oplopen tot maximaal 500.000, zo meldde het Noordhollands Dagblad over de ondertekening.

Dat roept een relevante vraag op voor Amstelveen. Een maximum aan vliegbewegingen zegt namelijk niet rechtstreeks hoeveel geluid een individuele wijk zal ervaren. Ook de gebruikte vliegtuigen, de vliegroutes, het baangebruik en het tijdstip van de vluchten spelen een rol.

Het kabinet heeft als doel om de ernstige geluidhinder uiterlijk in 2029 met 20 procent te verminderen en het aantal mensen dat ernstig in de slaap wordt verstoord met 15 procent terug te dringen, vergeleken met de situatie van 1 november 2024. Dat zijn landelijke doelstellingen. De vraag is wat inwoners van Amstelveen daarvan in hun eigen woonomgeving gaan merken.

De Raad van State plaatste in september bovendien kanttekeningen bij de voorgestelde regelgeving. De bescherming van omwonenden moet voldoende zijn en de gevolgen voor mensen die juist méér geluidhinder kunnen ervaren, moeten goed worden meegewogen. Ook moeten de voorwaarden voor een eventuele verhoging naar 500.000 vliegbewegingen duidelijk worden onderbouwd. Lees het advies van de Raad van State⁠.

De nacht blijft een punt van zorg

Minister Karremans heeft volgens het Noordhollands Dagblad aangegeven dat het kabinet ook een mogelijke nachtsluiting van Schiphol onderzoekt. Hij is daar zelf geen voorstander van, omdat vliegverkeer zich volgens hem dan mogelijk verplaatst naar de randen van de nacht.

Daarmee is de discussie over nachtelijke overlast niet afgerond. De minister spreekt over een ambitie om de geluidhinder in de nacht met 50 procent te verminderen, maar wil dat niet uitsluitend met een nachtsluiting bereiken.

Voor bewoners die regelmatig wakker liggen van overvliegende vliegtuigen is vooral van belang welke maatregelen daadwerkelijk worden genomen. Worden stillere vliegtuigen ingezet? Wordt het gebruik van bepaalde banen anders geregeld? En wat gebeurt er als de afgesproken normen niet worden gehaald?

Dat zijn vragen waarop landelijke doelstellingen alleen geen antwoord geven.

Wat kan Amstelveen betekenen?

De gemeente kan niet zelfstandig bepalen hoeveel vliegtuigen Schiphol mag afhandelen. Wel kan zij de belangen van haar inwoners vertegenwoordigen in het overleg met het Rijk, Schiphol en andere gemeenten rond de luchthaven.

Bij de presentatie van de vlag vroeg SWAB de aanwezige wethouder nadrukkelijk om sterker op te komen voor Amstelveners die last hebben van vliegtuigoverlast. Volgens de stichting begreep en deelde De Looze de zorgen en zegde hij toe zich hiervoor in te zetten.

Daar ligt ook een taak voor de lokale politiek. Hoe wordt de hinder in de verschillende Amstelveense wijken gevolgd? Welke concrete verzoeken legt het gemeentebestuur bij het Rijk neer? En hoe worden inwoners geïnformeerd over de resultaten?

Door ervaringen van bewoners te combineren met meetgegevens en informatie over vliegroutes kan duidelijker worden waar de problemen zich voordoen en welke maatregelen mogelijk effect hebben. Daarmee kan de discussie concreter worden dan een algemeen debat over groei of krimp van de luchtvaart.

Een vlag die om een vervolg vraagt

Zondag 25 oktober is de Dag van de Stilte. SWAB roept bewoners op om de vlag in hun wijk op te hangen en vraagt ook bewonersgroepen rond andere vliegvelden in Nederland het initiatief over te nemen.

Een vlag verandert de luchtvaartregels niet. Maar een zichtbaar gezamenlijk signaal kan wel helpen om een probleem onder de aandacht te houden dat voor veel bewoners niet ophoudt wanneer het nieuws over Schiphol weer uit de actualiteit verdwijnt.

De ondertekening van het luchthavenverkeerbesluit biedt de luchtvaartsector duidelijkheid over de regels. Voor omwonenden moet nog blijken hoe de maatregelen in de praktijk uitwerken.

De vraag die boven Amstelveen blijft hangen, is daarom eenvoudig: wanneer merken inwoners die last hebben van vliegtuigoverlast daadwerkelijk dat hun nachtrust beter wordt beschermd?

Meldpunt 

Bij de foto

SWAB-voorzitter Daan de la Parra overhandigt de eerste vlag tegen vliegtuigoverlast aan wethouder Lennart de Looze in Villa Randwijck. De bewonersvereniging vraagt aandacht voor de gevolgen van vliegverkeer, vooral voor de nachtrust. (Eigen foto SWAB)