Over de Amstelveenseweg die de Amsterdamseweg werd

De Amsterdamseweg ligt in Amstelveen en de Amstelveenseweg ligt in Amsterdam. Zo simpel is het, maar dat was niet altijd zo.

Aan het begin van de 20^ste eeuw hadden beide wegen nog dezelfde naam: Amstelveenscheweg (toen nog met sch). Vanuit historisch oogpunt was dat logisch. De weg liep immers naar het dorp Amstelveen en stond ook bekend als veendijk. Het was vanouds een dijk die opgeworpen was tijdens de ontginning van het gebied, toen hier nog volop veen lag.

Maar de situatie veranderde snel. Door de groei van Amsterdam en twee grote annexaties in 1896 en 1921 kwam een groot deel van de Amstelveenscheweg op Amsterdams grondgebied te liggen. De naam klopte daardoor geografisch steeds minder.

Verzoeken om verandering

In het begin van de jaren dertig, toen de bebouwing van Amstelveen voortschreed, kwamen er regelmatig verzoeken bij de gemeente Amstelveen om naamswijziging in Amsterdamscheweg (ook nog met sch). Vooral de Vereniging Voor Vreemdelingenverkeer (V.V.V.) was hierin actief, maar ook de Amstelveense buurtvereniging ‘Ons Doel’ was ermee bezig.

De gemeente zag er tegenop de naam te veranderen, omdat er zoveel praktische bezwaren waren. Maar de verwarring onder bewoners en bedrijven werd zo groot dat de gemeente uiteindelijk “schoorvoetend”, zoals ze zelf zei, in beweging kwam.

Post die verkeerd aankwam

De grootste ergernis was de huisnummering.

• In Amsterdam liep de nummering vanaf de Overtoom richting de Kalfjeslaan.
• In Amstelveen liep de nummering juist vanaf het Oude Dorp richting Amsterdam.

Het gevolg was dat er huizen waren met hetzelfde nummer in twee verschillende gemeenten, maar aan een weg met dezelfde naam. Post, bestellingen en zelfs rekeningen kwamen regelmatig verkeerd terecht – met financiële schade tot gevolg.

Een nieuwe naam

Naar een nieuwe naam voor de weg in Amstelveen hoefde niet lang te worden gezocht. Omdat het een belangrijke verbindingsweg was met Amsterdam was de naam Amsterdamscheweg het meest passend, volgens de gemeente.

Op 28 maart 1933 was het zover: toen besloot de gemeenteraad de naam van het Amstelveense deel van de Amstelveenscheweg te veranderen in Amsterdamscheweg. Hoewel het college dit zelf had mogen beslissen, koos men bewust voor een openbare raadsvergadering, zodat inwoners hun mening konden geven.

Ook de halte van de spoorweg (inmiddels verdwenen) werd aangepast naar Amsterdamscheweg. De Nederlandsche Spoorwegen paste de benaming aan bij de gewijzigde dienstregeling in oktober 1933.

Reacties uit de gemeenschap

De wijziging maakte wel wat reacties los en daarbij was soms merkbaar dat de annexatie van grondgebied door Amsterdam nog vers in het geheugen lag.

• De directeur van het Amstelveense postkantoor liet weten dat de verwarring ook kwam doordat bij de adressering niet werd vermeld of het Amstelveen of Amsterdam was. De postbestelling Amstelveen liep tot de spoorwegovergang van de Amsterdamseweg. Na de spoorwegovergang viel het onder postbestelling Buitenveldert. De directeur riep iedereen op dit onderscheid duidelijk te vermelden op de post voor een goede postbestelling.
• Een ingezonden brief wees op de onjuistheid dat een weg die van en naar Amstelveen voert, Amsterdamseweg werd genoemd. De schrijver stelde zich een wandelaar voor die vanaf de Kalfjeslaan op de kruising Amstelveensche- en Amsterdamscheweg kwam en hier in verwarring zou kunnen komen. Aan de linkerkant het bordje Amsterdamseweg en aan de rechterkant het bordje Amstelveenscheweg. Als zijn bestemming Amsterdam was, dan zou hij linksaf gaan. Beter zou het zijn om een Amsterdamscheweg in Amsterdam te hebben en een Amstelveenscheweg in Amstelveen.
• Een ander merkte op dat het misschien beter was de weg te vernoemen naar burgemeester Haspels. Mocht Amsterdam weer een deel van Amstelveen willen annexeren, dan had de naam Amsterdamscheweg ook geen zin meer.
• Weer een ander dacht dat de naamsverandering tot zeer nadelige gevolgen zou kunnen leiden voor de tenaamstelling van verzekeringspolissen, zoals voor ziekte, lijfrente, brand e.d en hypotheekakten. Hij maakte gelijk van de gelegenheid gebruik eens flink te klagen over de postbestelling.

Een naam die bleef

Ondanks alle bezwaren bleef de nieuwe naam bestaan. En zo ontstond de situatie die we vandaag kennen: een Amsterdamseweg in Amstelveen en een Amstelveenseweg in Amsterdam.

Foto: de Amstelveenseweg (nu Amsterdamseweg) ter hoogte van het vroegere Aemstelle (Amsterdamseweg 511), particuliere collectie