Amstelveen wil PMD bij het restafval gooien, maar is dat ook beter voor het milieu?

Nascheiding moet afvalinzameling eenvoudiger en goedkoper maken. Maar hoeveel grondstoffen worden straks echt gerecycled, en waarom kiest Amstelveen voor één systeem voor alle inwoners?

Plastic verpakkingen, blikjes en lege drinkpakken straks gewoon bij het restafval gooien. Voor veel Amstelveners klinkt dat als een opluchting: geen aparte PMD-bak meer, geen twijfel over welke verpakking waar thuishoort. Vanaf 1 januari 2028 wil de gemeente de gescheiden inzameling van PMD beëindigen en het materiaal achteraf uit het restafval laten halen.

Grondstoffenplan 2026-2030: https://amstelveen.bestuurlijk...

Het college presenteert deze overstap als de meest duurzame en toekomstbestendige oplossing. De financiële voordelen zijn aanzienlijk, vooral doordat Amstelveen jaarlijks ongeveer 645.000 euro kwijt is aan het verkleinen van restafval vanwege het risico op ontploffende lachgascilinders.

Maar daarmee is de belangrijkste vraag nog niet beantwoord: wat levert deze verandering Amstelveen uiteindelijk op aan daadwerkelijk gerecyclede grondstoffen?

Landelijke afspraken, maar geen verplichting tot één systeem

De aanleiding ligt voor een belangrijk deel bij nieuwe landelijke afspraken tussen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de afvaldiensten en Verpact, de organisatie die namens de verpakkende industrie verantwoordelijk is voor de recycling van verpakkingen.

De kwaliteit van PMD uit openbare verzamelcontainers blijkt regelmatig onvoldoende. Daarom moeten gemeenten deze manier van inzamelen uitfaseren. Maar dat betekent niet dat iedere gemeente verplicht is om al het PMD voortaan bij het restafval te gooien.

De landelijke afspraken laten gemeenten ruimte om te kiezen tussen bronscheiding, nascheiding of een combinatie van systemen. Het uitgangspunt van de betrokken organisaties is: bronscheiding waar het kan, nascheiding waar het nodig is.

Daarmee komt de lokale afweging nadrukkelijk in beeld. Amstelveen heeft veel hoogbouw, waar nascheiding praktisch aantrekkelijk kan zijn. Maar geldt dat ook voor de laagbouw, waar inwoners hun PMD thuis in een eigen rolcontainer kunnen aanbieden?

Van afval scheiden naar afval terugwinnen

De gemeente wil niet langer alleen kijken naar hoeveel afval inwoners gescheiden aanbieden, maar vooral naar hoeveel daarvan daadwerkelijk wordt gerecycled. Dat is een relevante verandering.

In het Grondstoffenplan 2026-2030 staat dat Amstelveen in 2030 een recyclepercentage van 60 procent wil bereiken. In 2024 werd 61 procent van het huishoudelijk afval gescheiden ingezameld, maar het daadwerkelijke recyclingpercentage lag volgens het plan op 52 procent.

Dat verschil laat zien waarom de manier waarop afval wordt ingezameld niet het hele verhaal vertelt.

Bij bronscheiding leveren inwoners hun PMD apart aan. Bij nascheiding moeten installaties het materiaal uit het restafval halen. Hoeveel bruikbaar materiaal dat oplevert, hangt onder meer af van de techniek, de samenstelling van het afval en de kwaliteit van de teruggewonnen materialen.

De vraag is daarom niet alleen welk systeem het meeste afval uit de reststroom haalt, maar ook welk systeem de beste grondstoffen oplevert. Een kilo ingezameld plastic is immers niet automatisch een kilo gerecycled plastic.

De financiële rekensom

De overstap moet ook financieel voordeel opleveren. Amstelveen besteedt momenteel circa 645.000 euro per jaar aan extra verwerking van restafval vanwege de mogelijke aanwezigheid van lachgascilinders. Daarnaast verwacht de gemeente te besparen op de aparte inzameling van PMD.

Daar staan ook kosten tegenover. De bestaande inzamelvoorzieningen moeten worden aangepast, contracten met afvalverwerkers veranderen en de gemeente moet de overgang naar een nieuw systeem organiseren.

Voor inwoners is vooral van belang wat de totale rekening wordt. Hoe groot is de structurele besparing als alle kosten en opbrengsten worden meegenomen? En wat betekent die voor de afvalstoffenheffing?

Een besparing op één onderdeel van de afvalverwerking is nog niet hetzelfde als een lagere rekening voor huishoudens. Daarvoor is een volledige meerjarige berekening nodig.

Waarom niet kiezen voor twee systemen?

Een andere vraag verdient aandacht: is één systeem voor de hele gemeente noodzakelijk?

Bij hoogbouw kan nascheiding voordelen bieden, terwijl bij laagbouwwoningen de bestaande inzameling met rolcontainers mogelijk een bruikbare manier blijft om PMD schoon aan te leveren. De landelijke afspraken sluiten een combinatie van systemen niet uit.

Dat betekent niet automatisch dat twee systemen beter of goedkoper zijn. Ook de extra logistiek, inzamelkosten en vergoedingen moeten worden meegewogen. Maar juist daarom is het belangrijk te weten welke alternatieven het college heeft onderzocht en waarom die zijn afgevallen.

Een uniforme aanpak is voor inwoners en afvaldiensten overzichtelijk. De vraag is of die eenvoud ook de beste uitkomst oplevert voor recycling, milieu en kosten.

Welke keuze maakt de gemeenteraad?

Het Grondstoffenplan ligt bij de gemeenteraad. Het debat van 4 november is een gelegenheid om verder te kijken dan de praktische voordelen van een afvalbak minder.

Raadsleden zouden daarbij ten minste antwoord moeten krijgen op vier vragen:

• Hoeveel extra PMD wordt met nascheiding daadwerkelijk gerecycled, en hoe verhoudt dat zich tot bronscheiding?
• Wat zijn de totale kosten en opbrengsten over meerdere jaren, inclusief de investeringen en de gevolgen voor de afvalstoffenheffing?
• Waarom is gekozen voor één systeem voor hoogbouw én laagbouw, en welke alternatieven zijn serieus onderzocht?
• Welke meetbare resultaten moeten in 2028 en 2029 worden bereikt, en wanneer kan de raad besluiten het beleid bij te stellen?

De gemeente heeft zelf in het grondstoffenplan opgenomen dat de voortgang na twee jaar wordt geëvalueerd en dat het beleid zo nodig kan worden aangepast. Dat biedt een aanknopingspunt om vooraf duidelijke doelen en meetpunten vast te leggen.

Gemak is niet hetzelfde als duurzaamheid

Voor inwoners is het prettig als afval weggooien eenvoudiger wordt. Voor de gemeente telt dat de inzameling betaalbaar blijft. En voor het milieu is uiteindelijk van belang hoeveel materiaal opnieuw als grondstof kan worden gebruikt.

Die belangen kunnen samengaan, maar dat moet wel blijken uit de cijfers.

De overstap naar nascheiding kan voor Amstelveen een verstandige aanpassing zijn. Maar als de gemeente haar keuze ook als de meest duurzame oplossing presenteert, mag zij laten zien waarop die conclusie berust.

De uiteindelijke keuze gaat dus niet alleen over de vraag in welke bak een verpakking belandt, maar over wat er daarna mee gebeurt. Dat is de afweging die de gemeenteraad én de inwoners moeten kunnen maken.

Wat vindt U?
Is het een goede ontwikkeling als Amstelveners hun plastic, blik en drinkpakken straks bij het restafval mogen gooien? Of vindt u dat de gemeente eerst duidelijk moet maken wat deze verandering betekent voor recycling, het milieu en de afvalstoffenheffing?

MijnAmstelveen is benieuwd naar de reacties van inwoners en gemeenteraadsleden. De keuze gaat immers niet alleen over gemak, maar ook over de manier waarop Amstelveen met grondstoffen en belastinggeld omgaat.

Reacties via: https://www.facebook.com/mijna...