Het Amstelveens Poppentheater: al 60 jaar een begrip

In 2026 bestaat het Amstelveens Poppentheater zestig jaar. Wat begon als het levenswerk van poppenspeler Jan Nelissen groeide uit tot een vaste culturele voorziening in Amstelveen, waar jaarlijks duizenden kinderen kennismaken met de wereld van het poppenspel.

De basis voor het theater werd gelegd door Jan Nelissen (1918-1987), een van de bekendste handpoppenspelers van Nederland. Kort na de Tweede Wereldoorlog richtte hij zijn reizende gezelschap Het Kleine Wereldtoneel op. Met een mobiel theater trok hij langs scholen, zalen en pleinen in heel Nederland. Later vestigde hij zich met zijn gezin in Amstelveen, waar hij achtereenvolgens op verschillende locaties voorstellingen verzorgde.

Een zolder aan het Catharina van Clevepark deed aanvankelijk dienst als theater. Bezoekers mochten gratis naar binnen en konden vrijwillig een bijdrage achterlaten in een hoed bij de ingang. Daarna volgden een boerderij bij de latere locatie van ’t Huis aan de Poel en een tuinmanswoning aan de Rentmeesterlaan. Pas in 1966 kreeg het gezelschap een permanente plek in een voormalig kleuterschoolgebouw aan de Wolfert van Borsselenweg. Daarmee was het Amstelveens Poppentheater officieel een feit.

Poppentheater 'In de Poppenstal' in 1960 in een boerderij aan de Handweg, waar nu het Huis aan de Poel staat, foto: Beeldbank Amstelveen.

Gedurende de eerste tien jaar was Nelissen de enige vaste speler. Samen met zijn vrouw Lenie, die de kostuums ontwierp en vervaardigde, bouwde hij het theater uit tot een geliefde bestemming voor gezinnen. De zondagmiddagvoorstellingen trokken vaak volle zalen.

De betekenis van het theater wordt ook zichtbaar in de herinneringen van zoon Servaes Nelissen, tegenwoordig zelf theatermaker en poppenspeler. Hij beschrijft het theater als een plek vol prijzen, affiches en rijen handpoppen. Als kind hielp hij achter de schermen mee met het aangeven van poppen, het bedienen van gordijnen en het starten van de muziek. "Ik kon echt ademloos naar hem kijken," schrijft hij over zijn vader. De fascinatie voor het vak bleek uiteindelijk sterker dan de plagerijen die hij als schooljongen soms moest incasseren omdat zijn vader poppenspeler was.

Toen de gezondheid van Jan Nelissen hem in 1976 dwong te stoppen als vaste bespeler, bleef het theater bestaan dankzij een reeks opvolgers. Sinds 2003 staat directeur Myrthe Schuuring aan het roer. Onder haar leiding ontwikkelde het theater zich verder tot een podium voor professionele Nederlandse en buitenlandse poppenspelers. Naast reguliere voorstellingen voor kinderen worden er schoolvoorstellingen georganiseerd en trekt het theater ook naar zorginstellingen en locaties waar bezoekers niet zelfstandig naartoe kunnen komen.

Volgens Schuuring schuilt de kracht van het poppentheater juist in het live karakter. In een tijd waarin kinderen steeds meer schermtijd hebben, biedt een voorstelling een directe ontmoeting met verhalen, fantasie en verbeelding. Daarmee blijft het theater trouw aan de missie waarmee Jan Nelissen bijna zestig jaar geleden begon.

Servaes Nelissen is zelf ook theatermaker/poppenspeler geworden en speelt op zondag 9 mei 2027 in Theater De Landing in Amstelveen zijn voorstelling ‘Steeds lichter’. Meer informatie is te vinden via deze link. 

Foto's: Beeldbank Amstelveen